Schimmel in huis meten doe je met een vochtmeter, een schimmeltest uit de winkel of door een professionele meting te laten uitvoeren. Welke methode je kiest, hangt af van hoe erg het probleem lijkt en of je de oorzaak al kent. Hieronder lees je precies hoe elke methode werkt en wanneer je voor welke optie kiest.
Waarom meten en niet alleen kijken?
Schimmel is lang niet altijd zichtbaar. Achter gipsplaten, onder vloeren of in spouwmuren kan schimmel groeien zonder dat je er iets van ziet. Wel kun je last krijgen van een muffe geur, verkleuring van muren of gezondheidsproblemen zoals hoesten of een verstopte neus. Meten geeft je zekerheid over wát er precies aanwezig is en hoeveel, zodat je gericht kunt handelen.
Zichtbare schimmel hoeft niet het hele verhaal te zijn. Een zwarte vlek van tien bij tien centimeter op een muur kan het topje van de ijsberg zijn, terwijl de schimmelsporen zich al door de hele ruimte hebben verspreid. Door te meten weet je de werkelijke omvang.
Schimmel in huis meten: drie methoden uitgelegd
Er zijn drie manieren om schimmel te meten, van simpel en goedkoop tot uitgebreid en nauwkeurig.
1. Vochtmeting met een vochtmeter
Schimmel groeit alleen waar vocht zit. Een vochtmeter (ook wel vochtigheidsmeter of hygrometer) meet de luchtvochtigheid in een ruimte en de vochtgehalte in muren of vloeren. Een luchtvochtigheid boven de 70 procent maakt schimmelgroei mogelijk; boven de 80 procent is de kans op schimmel groot. Voor muren geldt dat een vochtgehalte boven de 20 procent als risicovol wordt beschouwd. Een eenvoudige digitale hygrometer kost naar schatting tussen de 10 en 30 euro in 2026 en is te koop bij bouwmarkten. Zo’n meter vertelt je niet of schimmel al aanwezig is, maar wel of de omstandigheden er gunstig voor zijn.
2. Schimmeltest (zelftest)
In bouwmarkten en online zijn schimmeltests te koop waarmee je zelf monsters neemt. Er zijn twee soorten: een oppervlaktetest en een luchttest. Bij een oppervlaktetest veeg je een monster van een verdachte plek met een wisser of kleefstrip en stuur je dit naar een laboratorium. Bij een luchttest laat je een petrischaal met voedingsbodem een bepaald aantal uren open staan in de ruimte. Na enkele dagen zie je of en hoeveel schimmel er groeit. Een basisluchttest kost naar schatting 15 tot 40 euro in 2026. Het nadeel van zelftests is dat ze niet altijd aangeven om welke schimmelsoort het gaat, wat voor de aanpak wel relevant kan zijn.
3. Professionele schimmelmeting
Een specialist neemt luchtmonsters, oppervlaktemonsters of materiaalmonsters en laat deze analyseren in een gecertificeerd laboratorium. Je krijgt een rapport met de schimmelconcentratie (uitgedrukt in kolonievormende eenheden per kubieke meter lucht, afgekort als KVE/m³) en de soort schimmel. Dit is de meest betrouwbare methode, zeker als je te maken hebt met gezondheidsklachten, een verborgen schimmelprobleem vermoedt of schimmel na aankoop van een woning wilt uitsluiten. De kosten voor een professionele meting liggen naar schatting tussen de 150 en 400 euro in 2026, afhankelijk van het aantal meetpunten en de grootte van de woning.
Wat zijn gevaarlijke meetwaarden?
Er bestaan geen wettelijke normen voor schimmel in woningen in Nederland, maar er zijn wel gangbare richtlijnen. Buiten in de buitenlucht zitten altijd schimmelsporen; dat is normaal. Binnen in een woning zou de concentratie schimmelsporen in de lucht grofweg vergelijkbaar moeten zijn met de buitenlucht. Is de binnenwaarde significant hoger dan de buitenwaarde, dan wijst dat op een actief schimmelprobleem in huis.
Bij zelftests geldt: geen tot nauwelijks groei in de petrischaal na 48 tot 72 uur is een goed teken. Dichte of gekleurd uitgroeiende kolonies na 24 uur wijzen op een verhoogde schimmelconcentratie.
Wanneer zelf meten en wanneer een professional inschakelen?
Een vochtmeter of eenvoudige zelftest is zinvol als je een verdachte plek ziet, een muffe geur ruikt of wilt checken of je ventilatie goed genoeg is. Ben je al aanhoudend ziek, is de schimmel niet zichtbaar maar vermoed je hem wel, of gaat het om een grotere ruimte of een recent gekochte woning, dan is een professionele meting verstandiger. Een professional kan ook aangeven of de schimmel gevaarlijk is, zoals zwarte schimmel (Stachybotrys), die meer gezondheidsrisico’s geeft dan de veelvoorkomende groene schimmels.
- Kleine zichtbare schimmelplek, geen klachten: zelftest of vochtmeter volstaat
- Aanhoudende gezondheidsklachten of onbekende bron: professionele meting
- Aankoop of verkoop van woning: professionele meting voor betrouwbaar bewijs
- Na een lekkage of vochtschade: eerst vochtmeting, dan eventueel luchttest
Schimmel in huis meten hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin met een goedkope vochtmeter om te zien of de omstandigheden in huis schimmelgroei bevorderen. Twijfel je over de omvang of de soort, dan geeft een professionele meting je het meest complete en betrouwbare beeld. Zo weet je precies wat je aanpakt, voordat je begint met verwijderen.
