Condens op de binnenkant van je raam ontstaat wanneer warme, vochtige lucht in de kamer in contact komt met het koude glas. Het vocht in de lucht slaat neer als waterdruppels, en dat zie je als de bekende waas of druppels aan de binnenkant. Dit is een ventilatie- en vochtprobleem, geen raamprobleem.
Het goede nieuws: in de meeste gevallen los je het op zonder grote ingrepen. Wat je moet aanpakken, hangt af van waar het vocht vandaan komt en hoe goed je huis ventileert.
Waarom ontstaat er condens binnenkant raam?
Lucht kan een bepaalde hoeveelheid vocht vasthouden. Hoe warmer de lucht, hoe meer vocht erin zit. Zodra die lucht het koude glas raakt, koelt ze af en kan ze minder vocht vasthouden. Het overtollige vocht slaat neer op het glas. Dit punt heet het dauwpunt.
Ramen met enkel glas of oud dubbel glas zijn het koudst aan de binnenkant en trekken daardoor het meest condens. Maar ook nieuwe ramen kunnen last hebben van condens als de luchtvochtigheid in huis structureel te hoog is. De ramen zijn dan niet het probleem, maar wel de plek waar je het probleem het eerst ziet.
Veelvoorkomende bronnen van vocht in huis:
- Koken zonder afzuigkap of met een recirculerende afzuigkap die het vocht niet afvoert
- Douchen zonder ventilatie of met een slecht werkende badkamerventilator
- Drogen van wasgoed binnenshuis
- Veel mensen en huisdieren in een kleine ruimte
- Kamerplanten (die verdampen ook water)
- Slechte of ontbrekende ventilatie
Hoe hoog mag de luchtvochtigheid binnenshuis zijn?
Een gezonde luchtvochtigheid binnenshuis ligt tussen de 40% en 60%. Daarboven stijgt de kans op condens, schimmel en vochtschade. Met een goedkope hygrometer, te koop voor een paar euro bij bouw- of tuinwinkels, meet je dit eenvoudig zelf. Zit je structureel boven de 65%, dan is er echt iets aan de hand met ventilatie of een vochtbron.
Ventilatie is bijna altijd de sleutel
De meest effectieve manier om condens aan de binnenkant van ramen te verminderen, is betere ventilatie. Verse lucht van buiten verdunt de vochtige binnenlucht en voert het vocht af. Dat klinkt simpel, maar in goed geïsoleerde huizen is dit juist een pijnpunt: de woning is zo dicht dat vocht nergens meer naartoe kan.
Controleer eerst de ventilatieroosters in raamkozijnen of muren. Die zitten vaak dichtgeplakt of worden geblokkeerd door gordijnen en meubels. Zet ze open en laat ze open, ook in de winter. De warmte die je “verliest” weegt in de meeste gevallen niet op tegen de vochtproblemen die je voorkomt.
Heb je mechanische ventilatie (een mv-installatie)? Controleer dan of die goed werkt. Een verouderde of slecht afgestelde mv-box ventileert onvoldoende en is een bekende oorzaak van aanhoudende condens. Vervangen of opnieuw instellen van zo’n box kan het probleem in één keer oplossen. Schoon ook de filters regelmatig: verstopte filters remmen de luchtafvoer sterk.
Geen mechanische ventilatie? Dan helpt het om dagelijks kort te ventileren, 5 tot 10 minuten ramen wijd open, liefst op twee tegenoverliggende punten zodat er echt doorstroom ontstaat. Dit verlaagt de luchtvochtigheid snel.
Praktische aanpak per ruimte
Slaapkamer: Veel condens op slaapkamerramen ’s ochtends is normaal: twee mensen ademen een nacht lang vochtige lucht uit. Laat de slaapkamerdeur ’s nachts op een kier staan en ventileer ’s ochtends direct even. Dek jezelf niet af met dekbedden die het raam raken.
Keuken: Kook altijd met de afzuigkap op de hoogste stand én met de afvoer naar buiten gericht (niet op recirculatie). Zet ook het raam op een kier tijdens het koken.
Badkamer: Laat de ventilator minimaal 15 minuten doordraaien na het douchen. Houd de badkamerdeur dicht tijdens het douchen zodat vocht niet de rest van het huis intrekt.
Woonkamer: Droeg je wasgoed nooit op een droogrek in de woonkamer als je daar al last van condens hebt. Wasgoed geeft grote hoeveelheden vocht af aan de lucht.
Wanneer helpt een ontvochtiger?
Een elektrische ontvochtiger trekt actief vocht uit de lucht. Dat is een tijdelijke oplossing die werkt, maar hij pakt de oorzaak niet aan. Een ontvochtiger is zinvol als je de luchtvochtigheid snel wil verlagen (bijvoorbeeld na waterschade of in een slecht geventileerde ruimte), maar hij vervangt geen goede ventilatie. Reken op een stroomverbruik van ruwweg 200 tot 500 watt per uur afhankelijk van het model, wat op jaarbasis flink kan oplopen als je hem continu draait.
Is het raam zelf het probleem?
Als je alleen condens ziet op de binnenkant van één specifiek raam, terwijl andere ramen droog blijven, dan kan de beglazing zelf verouderd zijn. Enkel glas of oud dubbel glas zonder warmtecoating heeft een koudere binnenoppervlaktetemperatuur dan modern HR++-glas. Bij modern isolatieglas ligt de binnenoppervlaktetemperatuur veel dichter bij de kamertemperatuur, waardoor condens minder snel optreedt. Vervanging van oud glas door HR++-glas lost dan ook een deel van het probleem op, maar verbeter ook altijd de ventilatie erbij.
Let op: condens tussen de glasbladen (dus in de spouw) is iets anders. Dat wijst op een defecte ruit waarbij de afdichting is aangetast. Die ruit moet vervangen worden, ventileren helpt daar niet bij.
De combinatie van minder vocht produceren, beter ventileren en eventueel een hygrometer gebruiken om te meten, pakt condens op de binnenkant van ramen bij de meeste mensen al volledig aan. Begin met de ventilatie, dat is goedkoop en heeft het meeste effect.
