Houtrot verwijderen doe je door eerst al het aangetaste hout grondig weg te krassen of weg te beitelen, daarna het resterende hout te behandelen met een hardener, en ten slotte het ontbrekende stuk op te vullen met houtplamuur of een epoxyvuller. Laat je verrot hout zitten, dan verspreidt de schimmel zich verder en wordt de schade steeds groter. Aanpakken is de enige manier om er echt vanaf te komen.
Herken houtrot voordat je begint
Zachte, verkleurd of kruimelig hout is een duidelijk teken van rot. Druk je met een schroevendraaier in het hout en gaat die er makkelijk in, dan zit je goed (of liever: slecht). Houtrot ontstaat door een combinatie van vocht en schimmels. Het zit vaak op plekken die regelmatig nat worden maar slecht kunnen drogen: kozijnen aan de onderkant, dakranden, tuinmeubelen of schuttingen.
Er zijn twee soorten: bruinrot en witrot. Bruinrot laat het hout verkruimelen in kleine blokjes. Witrot tast de vezels aan en geeft het hout een vezelig, witachtig uiterlijk. Voor het verwijderproces maakt dit weinig uit, maar het helpt je inschatten hoe diep het rot zit.
Houtrot verwijderen: de stappen
Zorg eerst dat je werkt met handschoenen en een stofmasker, zeker bij groter werk. Gebruik dan de volgende aanpak:
- Stap 1: Krab en beitel het rotte hout weg. Gebruik een verfkrabber of beitel om al het zachte, aangetaste hout te verwijderen. Ga ruim rondom: ook hout dat er nog redelijk uitziet maar zacht aanvoelt, moet weg. Er mag echt geen rot achterbleven, anders werkt de rest van de behandeling niet.
- Stap 2: Controleer de diepte. Prik met een schroevendraaier of priem in het resterende hout. Voelt het stevig aan? Dan kun je verder. Veer je nog terug met zachte plekken? Ga dan weer terug naar stap 1.
- Stap 3: Behandel met houtverharder (hardener). Breng een houtverharder aan op het kale, schone hout. Dit middel trekt diep in de vezels en versterkt hout dat nog licht aangetast is. Laat het goed intrekken en drogen, meestal enkele uren tot een dag afhankelijk van het product en de temperatuur.
- Stap 4: Vul het gat op. Gebruik een tweecomponenten epoxyplamuur of een houtplamuur voor buiten om het ontbrekende stuk op te vullen. Epoxy is duurzamer en vochtbestendiger, en daarmee de betere keuze voor plekken die blootstaan aan regen en temperatuurwisselingen. Werk de plamuur glad af en laat die uitharden.
- Stap 5: Schuur glad. Schuur de opgeplakte plek glad zodra de vuller volledig is uitgehard. Begin met grof schuurpapier (80 korrel) en werk toe naar fijn (150 of 180 korrel).
- Stap 6: Grond en verf of lak af. Breng een grondverf aan, daarna twee lagen dekkende verf of lak. Dit beschermt het hout tegen nieuw vocht. Sla dit niet over: zonder afwerking begint het proces opnieuw.
Wanneer houtrot verwijderen niet meer genoeg is
Is meer dan de helft van een balk, kozijn of plank aangetast, dan is opvullen niet meer zinvol. Het hout heeft dan simpelweg onvoldoende structuur om op te bouwen. In dat geval is vervangen de enige goede optie. Probeer je een sterk aangetast kozijn toch te repareren, dan loop je het risico dat het na een jaar of twee opnieuw instort of gaat lekken.
Hetzelfde geldt voor dragende constructies. Een aangetaste dakbalk of vloerbalk laat je beoordelen en vervangen door een aannemer of timmerman. Doe dit niet met plamuur.
Valkuilen die de reparatie laten mislukken
De meestgemaakte fout is te weinig verwijderen. Rotte plekken zijn vaak groter dan ze er aan de buitenkant uitzien. Aarzel niet om ruim weg te halen. Een tweede veelgemaakte fout is werken bij vochtig of koud weer. Houtverharder en epoxy hechten slecht onder de 10 graden Celsius, en als het hout nog vochtig is, trekt de hardener niet goed in. Werk bij droog, mild weer en laat het hout minstens een dag drogen voor je begint.
Tot slot: gewone houtplamuur voor binnen is niet geschikt voor buiten. Die scheurt bij vorst en regen. Gebruik altijd een product dat expliciet voor buiten is bedoeld, bij voorkeur op epoxysbasis.
Pak houtrot op tijd aan en de reparatie is prima zelf te doen. Wacht je te lang, dan wordt het een klus voor een vakman of loopt de schade zo ver op dat er gesloopt en vervangen moet worden. Een krabber en een pot hardener zijn goedkoper dan een nieuw kozijn.
